Yəhudi xəbər portalının dəstəyi ilə yaradılmış xüsusi layihə · Biz Azərbaycanı — Vətənimizi, onun insanlarını, mədəniyyətini, tarixini və bənzərsiz rəngarəngliyini səmimi qəlbdən sevirik.
כYom Kippur
RUAZENHE

Gün haqqında · Adətlər

Adətlər

Beş qadağa, ağ geyim və xatirə — oruc günü necə tutulur.

Beş qadağa

Yom Kippur necə tutulur

Yom Kippurda insan bir gün bədəni kənara qoyub ruhu ilə tək qalır. Ənənə beş «əziyyəti» — günün beş qadağasını sadalayır.

א

Yemək və içmək

Təxminən 25 saat tam oruc: yemək və içmək olmaz. Xəstələr, doğan qadınlar və sağlamlığı üçün təhlükəli olanlar orucdan azaddır.

ב

Yuyunma

Zövq üçün yuyunmurlar. Bu gün bədən qayğısı yox, bütün diqqət içəriyə yönəlir.

ג

Yağlanma

Yağ, krem və kosmetikadan istifadə etmirlər — gündəlik rahatlıq və gözəllik nişanələrindən.

ד

Dəri ayaqqabı

Dəri ayaqqabı geyilmir — rahatlıq və rifah rəmzidir. Çoxları sinaqoqa sadə parça ayaqqabıda gəlir.

ה

Yaxınlıq

Yaxınlıqdan çəkinilir. Bütün gün cismani deyil, ruhani olana həsr edilir.

ל

Ağ geyim

Ağ geyinirlər — mələklər kimi saflıq rəmzi. Çoxları kitel — hökm önündə təvazö xatırladan ağ libas geyir.

Xatirə

İzkor — ruhların anılması

Yom Kippur səhəri İzkor oxunur — köçmüş yaxınların xatirəsinə dua. Bütün gün yanan pominal şam yandırılır və artıq yanımızda olmayanlar xatırlanır.

Bu gün xatirə kədər üçün kədər deyil, nəsillərin bağıdır: dirilər həm köçənlərin ruhuna, həm özlərinə xeyir diləyir, başlananı davam etdirir.

Yekun

Orucdan əvvəl və sonra

Ərəfədə, gün batımından əvvəl doyumlu süfrə açılır — seuda mafseket, ki oruc asan keçsin. Sadə və duzsuz yeyirlər, uşaqlara xeyir-dua verir və yaxınlardan üzr istəyirlər.

Günün sonunda isə, şofarın son səsindən sonra ailələr orucu açmaq üçün toplaşır. Bir-birinə «Gmar xatima tova» — «xeyirli yekun yazı» — və «Tsom kal», asan oruc arzulayırlar.

Gmar xatima tova — xeyirli ilə yazılıb möhürlənəsiniz.